All posts by : infoviruscultural

Era importància dera lengua occitana

Era lengua occitana ei ua des granes lengües istoriques d’Euròpa. Coneishuda coma era lengua des trobadors e des trobairitz, protagonizèc ena Edat Mejana ua autentica explosion literària que s’estenec des der Atlantic enquiara Mediterranèa e des des Aups enquiàs Pirenèus. Aué corbís un territòri de mès de 190.000 km² repartit entre França, Itàlia, Mónegue e era Val d’Aran, solet enclavament laguens der Estat espanhòl.

En Catalonha, er occitan recep eth nòm d’aranés e a un estatut singular: ei era lengua pròpria dera Val d’Aran e ei reconeishuda coma lengua oficiau en tota Catalonha des dera aprobacion de Estatut d’Autonomia de 2006. Posteriorament, era Lei 35/2010 despleguèc eth sòn règim d’oficialitat, includint era creacion d’ua autoritat academica pròpria.

Er aranés, aué, ei ua lengua viua que se parle, s’escriu e se transmet en dia a dia (ena escòla, es mieis de comunicacion, en encastre administratiu, en sector culturau…). Ei ua part inseparabla dera identitat aranesa e ei, ath còp, ua aportacion unica ara diversitat culturau e lingüistica de Catalonha e d’Euròpa.

Er Institut d’Estudis Aranesi – Acadèmia Aranesa dera Lengua Occitana

Er Institut d’Estudis Aranesi – Acadèmia Aranesa dera Lengua Occitana (IEA-AALO) ei era autoritat lingüistica der aranés. Fondat iniciaument coma organisme de recèrca sus eth territòri e era cultura araneses, en 2014 aqueric era condicion d’acadèmia a trauès deth Decrèt 12/2014 dera Generalitat de Catalonha. Des d’alavetz, ei era Acadèmia mès joena de Catalonha e era referéncia oficiau dera lengua occitana en Estat espanhòl.

Era Acadèmia seguís es principis dera Gramatica occitana de Loís Alibèrt, que fixe es bases comunes de tota era lengua, e trabalhe estretament damb d’autes institucions de recèrca occitana. Damb era sedença centrau en Vielha, er IEA-AALO a per mission era recèrca e era normativizacion dera lengua, atau coma er assessorament. Entre es sòns projèctes mès destacadi i a eth Diccionari Occitan Aranés (DOA) en linha, eth Recuelh de Memòria Orau dera Val d’Aran, eth Recuelh de Toponimia Menora dera Val d’Aran, era Istòria d’Aran o era prumèra traduccion aranesa de Dòn Quishòt.

La entrada Er Institut d’Estudis Aranesi – Acadèmia Aranesa dera Lengua Occitana aparece primero en Institut d’Estudis Aranesi.

Ua hita istorica entara lengua e era cultura occitanes

Entà celebrar aguesta hita istorica entara lengua occitana, er IEA-AALO a programat tres actes ena sedença der Institut d’Estudis Catalans, a on serà plaçada aguesta naua delegacion

Era dubertura d’ua naua delegacion der Institut d’Estudis Aranesi – Acadèmia Aranesa dera Lengua Occitana, en Barcelona, ei ua hita istorica entara lengua e cultura occitanes.
Se tracte d’ua actuacion d’un gran impacte que vò enfortir era preséncia dera lengua occitana en Catalonha e facilitar era ampliacion dera activitat dera Acadèmia mès enlà deth territòri aranés.

Era creacion dera naua delegacion der IEA-AALO en Barcelona constituís un pas estrategic de grana transcendéncia entath futur dera lengua occitana e dera pròpria institucion. Era naua sedença serà plaçada en Carrèr Maria Aurèlia Capmany, 14-16, en barri de Ciutat Vella de Barcelona, laguens des installacions dera libreria der Institut d’Estudis Catalans, e compde damb eth supòrt dera Deputacion de Barcelona.

Enquia ara, era activitat dera Acadèmia se concentraue en Vielha, e ara, era preséncia ena capitau catalana permeterà hèr un saut qualitatiu ena sua foncion de recèrca e normativizacion, plaçant-la en un encastre mès ampli mès enlà deth territòri aranés.

Er objectiu ei qu’er aranés non se percebe sonque coma ua realitat ligada ara Val d’Aran, senon coma ua lengua que hè part dera identitat collectiva catalana e deth patrimòni europèu. 

Aguest nau espaci facilitarà era coordinacion dirècta damb es institucions nacionaus, especiaument er Institut d’Estudis Catalans e d’auti organismes academics, e daurirà era pòrta a establir ligams mès solids damb eth sector universitari e es agents culturaus dera ciutat.

Ath còp, era delegacion permeterà apropar ara societat catalana eth conjunt de projèctes e activitats qu’er IEA-AALO desvolope des de hè ans: era normativizacion der aranés, era investigacion dialectologica e era documentacion deth patrimòni immateriau entre d’auti. Aguesta proximitat afavorirà ua major preséncia der occitan en sector academic, culturau e sociau, hènt-lo visible e accessible a naui publics.

Un aute des auantatges serà era interlocucion mès agila e eficaça damb eth teishit culturau e academic de Barcelona, qu’enquia ara auie d’establir contacte damb era Acadèmia sonque des de Vielha. Aguest nau scenari permeterà impulsar collaboracions, establir complicitats e plaçar era lengua occitana en un lòc de mès centralitat laguens des politiques culturaus e lingüistiques de Catalonha.

Era sedença de Barcelona serà tanben un motor de naui projèctes de recèrca e normativizacion, atau coma ua plataforma entà consolidar e ampliar es que ja son en marcha. Se tracte, en definitiva, de reforçar eth papèr der IEA-AALO coma autoritat e referent ena normativizacion der occitan en Catalonha.

Entara rèsta, era dubertura d’aguesta delegacion non ei sonque un eveniment puntuau: ei un prumèr pas que cau mantier e consolidar ath long des ans, entà garantir qu’era lengua occitana sigue cada còp mès presenta ena societat catalana. Coma lengua pròpria de’Aran, oficiau en Catalonha e cooficiau en Estat espanhòl, er aranés merite un reconeishement e ua preséncia publica qu’aguesta naua sedença contribuïrà a hèr possibles.

Activitats previstes ena delegacion

• Atencion personau e assessorament lingüistic sus er aranés.
• Coordinacion de projèctes de recèrca e normativizacion.
• Reünions institucionaus entà enfortir era preséncia dera lengua occitana en Catalonha.
• Actes dubèrti ath public coma conferéncies, presentacions e jornades academiques.

Era delegacion vò èster, ath delà, un punt de trobada entàs entitats, investigadors e professionaus interessadi ena lengua e cultura occitanes. Un espaci des d’a on impulsar era collaboracion en projèctes conjunts e bastir aliances qu’asseguren eth futur der aranés e ne refòrcen era valor sociau e culturau.

Er Institut d’Estudis Aranesi – Acadèmia Aranesa dera Lengua Occitana daurís delegacion a Barcelona entà reforçar era preséncia der occitan en Catalonha

Entà celebrar aguesta hita istorica entara lengua occitana, er IEA-AALO a programat tres actes ena sedença der Institut d’Estudis Catalans, a on serà plaçada aguesta naua delegacion

Inauguracion institucionau
Diuendres 3 d’octobre de 2025
18.30 h – Sala Prat de la Riba (IEC)

Er acte includirà parlaments institucionaus damb era participacion de Teresa Cabré, presidenta der IEC, e de Jèp de Montoya, president der IEA-AALO. Tanben i intervieràn es academics Patrici Pojada damb era conferéncia “Collaborar al servici de la lenga occitana: un projècte per un futur compartit”; e Ramon Sistac damb era conferéncia “Lengües bessoes per genetica o per aleitament?”. Er acte compdarà damb era intervencion musicau d’Eric Fraj e s’acabarà damb un aperitiu inaugurau.

Session plenària
Dissabte 4 d’octobre de 2025

Per prumèr còp, era session plenària dera Acadèmia aurà lòc en Barcelona, enes naues installacions dera delegacion, damb era reünion generau e es trobades des seccions academiques, era aranesa e era estandard.

Aguest acte ei intèrn e reservat as membres dera Acadèmia.

Clauson deth 12au cors academic
Dijaus 18 de deseme de 2025
19.00 h – Sala Pere i Joan Coromines (IEC)

Era delegacion acuelherà era prumèra clausura academica der IEA-AALO celebrada a Barcelona. Er acte repassarà es projèctes e activitats deth cors, damb intervencions des membres dera Acadèmia e eth discors de clauson deth president Jèp de Montoya. Tanben compdarà damb ua actuacion musicau e un petit aperitiu.

Eth president, Jèp de Montoya, s’a amassat aué damb Francesc Xavier Vila, secretari de Politica Lingüistica dera Generalitat, e damb Elvira Riera, subdirectora generau dera madeisha secretaria.  Eth president a expausat es objectius artenhudi pendent es ueit ans de trabalh des dera creacion dera acadèmia, e a explicat es projèctes que se preven de cara ath futur.

La entrada Amassada damb eth secretari e era subdirectora generau de Politica Lingüistica aparece primero en Institut d'Estudis Aranesi.

Eth president der Institut d’Estudis Aranesi – Acadèmia Aranesa dera Lengua Occitana, Jèp de Montoya, a compareishut aué en Parlament de Catalonha entà informar sus era situacion der aranés deuant des membres dera comission de Cultura.

Tanben an compareishut, de forma telematica, Jòrdi Suïls, coordinador deth Conselh Consultiu der aranés, filològ e professor dera Universitat de Lhèida, e Veronica Barés, tecnica de Politica Lingüistica deth Conselh Generau d’Aran.

Podetz veir es compareishences complètes aciu

La entrada Eth president compareish en Parlament de Catalonha aparece primero en Institut d'Estudis Aranesi.